Nguyên nhân chính dẫn đến tắc nghẽn thường xuất phát từ việc kiểm soát độ ẩm của than đầu vào không hợp lý. Than có độ ẩm quá cao (trên 12%) sẽ tạo ra hiện tượng kết dính trong quá trình nghiền, bám dính vào bàn nghiền, con lăn và đặc biệt là khu vực họng gió (nozzle ring). Khi các lỗ gió bị bít kín, vận tốc gió nóng giảm, không đủ sức nâng hạt than, dẫn đến tắc nghẽn tầng sôi bên dưới.
Để xử lý vấn đề này, trước hết cần tối ưu hóa quy trình sấy. Đối với máy nghiền đứng, nhiệt độ khí nóng đầu vào (inlet temperature) là thông số quan trọng nhất. Nếu than ẩm, cần điều chỉnh tăng nhiệt độ khí nóng từ lò hơi lên ngưỡng cho phép (thường từ 250°C – 350°C) để tăng cường khả năng sấy trước khi nghiền. Đồng thời, cần đảm bảo lưu lượng gió ổn định, không bị suy giảm do các van điều tiết bị hỏng.
Giải pháp thứ hai là kiểm tra và vệ sinh hệ thống vòng họng gió định kỳ. Vòng họng gió (nozzle ring) là bộ phận dễ bị bám cặn nhất. Khi dừng máy bảo dưỡng, kỹ thuật viên cần kiểm tra các lỗ phun gió xem có bị tắc bởi xỉ than hay không. Nếu phát hiện họng gió bị bào mòn, cần tiến hành hàn đắp hoặc thay thế để duy trì phân bố vận tốc gió đồng đều trên bàn nghiền.
Thứ ba, cần kiểm soát chặt chẽ tỷ lệ hồi liệu. Trong vận hành, lượng hồi liệu (từ thiết bị phân ly) quá lớn có thể tạo ra “vòng luẩn quẩn” làm quá tải bàn nghiền. Cân bằng giữa áp suất âm trong máy và lực ép của con lăn là yếu tố quyết định để giảm hiện tượng này.
Bên cạnh đó, một nguyên nhân thường bị bỏ qua là chất lượng phụ gia chống mài mòn và bảo vệ bề mặt. Tại Việt Nam, nhiều nhà máy sử dụng than có tỷ lệ lưu huỳnh và khoáng chất cao, dễ tạo ra các hợp chất kết dính ở nhiệt độ cao. Việc sử dụng các loại phụ gia cải thiện tính lưu động của bột than có thể là giải pháp lâu dài để giảm thiểu tắc nghẽn.
Cuối cùng, quy trình vận hành “xả đá” phải được thực hiện đúng cách. Nếu hệ thống xả đá (tạp chất) không hoạt động tốt, lớp vật liệu nặng sẽ tích tụ dưới đáy máy, dần dần đẩy bàn nghiền lên cao và gây va chạm cơ khí. Vì vậy, cần kiểm tra van xả đá và hệ thống khí nén thường xuyên để đảm bảo tạp chất được loại bỏ liên tục.
Việc áp dụng đồng bộ các giải pháp trên sẽ giúp hệ thống nghiền than đứng vận hành ổn định, giảm thiểu tối đa thời gian dừng máy ngoài kế hoạch, đảm bảo an toàn lao động và hiệu quả kinh tế cho nhà máy.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Hỏi: Dấu hiệu nhận biết sớm nhất của tắc nghẽn vòng họng gió là gì?
Đáp: Chênh lệch áp suất giữa đầu vào và đầu ra máy nghiền (Delta P) tăng cao bất thường trong khi lưu lượng quạt hút vẫn ổn định.
Hỏi: Có thể vệ sinh họng gió khi máy đang hoạt động không?
Đáp: Không. Việc này chỉ được thực hiện khi máy dừng hẳn, đã cách ly nguồn điện và khí nóng để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho nhân viên.
Hỏi: Nếu than ẩm quá mức, có nên giảm lưu lượng cấp than để duy trì vận hành không?
Đáp: Giảm lưu lượng là giải pháp tạm thời. Giải pháp căn cơ là phải kiểm soát độ ẩm từ khâu dự trữ than thô hoặc tăng nhiệt độ khí sấy.
Hỏi: Van xả đá bị kẹt có ảnh hưởng thế nào đến máy nghiền?
Đáp: Gây tích tụ tạp chất, dẫn đến mài mòn bàn nghiền nhanh hơn và có thể làm kẹt bàn nghiền không quay được.
Hỏi: Máy nghiền Liming có hệ thống tự động xả đá không?
Đáp: Có, các dòng máy hiện đại đều được trang bị hệ thống van xả tự động kết hợp với cảm biến áp suất và hẹn giờ.